Sekretario di estado di Asuntunan Interno i Relashonnan den Reino Eric van der Burg por manda su kambio di e ‘Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (WolBES)’ i e ‘Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES)’ proponé pa Raad van State. WolBES i FinBES ta trata di gobernashon i finansa di Boneiru, Sint Eustatius, i Saba, i nan ta regulá e relashon ku Reino. Ta kambia e leinan pa mehorá i fortifiká e relashon atministrativo entre e tres entidatnan públiko i gobièrnu di Reino i pa garantisá mihó dunamentu di servisio na habitantenan.

Hasi lokual ta nesesario
E kambionan den e lei mester kontribuí ku gobièrnu di e islanan i gobièrnu sentral ta mihó kapas pa hasi lokual ta bon i nesesario pa e isla i e habitantenan. WolBES i FinBES ta yuda e gobièrnu lokal kumpli ku su tareanan korektamente i ta garantisá e kontròl demokrátiko nesesario. Esaki mester resultá den mihó servisio na habitante-, empresario- i organisashonnan sosial. Ehèmpelnan di esaki ta mihó supervishon dor di Konseho Insular, lantamentu di un ofisina di ouditoria lokal i keda mantené e funshon di e Representante di Reino.
Representante di Reino banda di atministrashon i habitantenan
Den e proposishon di lei aki ta mantené e funshon di Representante di Reino. Sinembargo, ta bai duna e funshon un otro struktura. Representante di Reino ta enfoká riba bon gobernashon i ta responsabel pa supervishon inter-gubernamental. Tambe e Representante di Reino por trese preokupashonnan dilanti na Den Haag pa loke ta asuntunan ku ta haña insufisiente atenshon di gobièrnu sentral. Hasiendo esaki, e Representante di Reino ta para banda di e habitante- i mandatarionan di e islanan.
Supervishon den nivel i fiansa
Pa aliniá mihó supervishon finansiero riba Boneiru, Sint Eustatius i Saba ku e karakterístika i desaroyo úniko di e islanan, ta introdusí supervishon den nivel. Esaki ta permití un aserkamentu personalisá pa kada isla. Supervishon ta lihé kaminda ta posibel i pisá kaminda ta nesesario. Tambe ta ekspandé opshonnan di fiansa pa e gobièrnunan insular pa pone ku Boneiru, Sint Eustatius i Saba por kumpli mas mihó ku nan tareanan efektivamente. Meskos ku munisipionan na Hulanda, Boneiru, Sint Eustatius i Saba lo haña pèrmit pa tuma fiansa serka banko. Esaki ta permití solamente pa ehekushon di tareanan spesífiko pa e isla, manera mehorashon di kaminda i suministro di energia. Lo mara kondishonnan na e fiansa. Tambe lo tin supervishon riba e fiamentu dor di e islanan. Di e manera aki, riesgonan finansiero ta limitá.
Fortifiká kapasidat atministrativo i demokrasia
Banda di e proposishon di lei aki, ku maneho ku ta sostené e proposishon aki i otro inisiativanan lo promové bon gobernashon i fortifiká kapasidat atministrativo. Por ehèmpel, lo oumentá e ‘vrije uitkering’ na e islanan pa fortifiká e kapasidat di e gabinete di gezaghèber i ‘griffier’. Tambe ta kontinuá ku e programa di sosten di vários aña pa e gobièrnunan di e islanan. Pa medio di e programa aki ta ofresé e titularnan den funshon polítiko ‘coaching’, entrenamentu i edukashon for di e di dos mitar di aña 2024. Finalmente, den kolaborashon ku ProDemos i NIMD, ta fortifiká edukashon di siudadania i e konsientisashon demokrátiko di e poblashon.